|
Göstəricinin adı:
Əlavə dəyər vahidinə düşən karbon qazı (CO2) tullantıları
|
|
1
1
|
Əlaqə
|
|
|
1.1
|
Təşkilat
|
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
|
|
1.2
|
Təşkilatın məsul struktur bölməsi
|
Energetika və ətraf mühit statistikası şöbəsi
|
|
1.3
|
Əlaqə üçün məsul şəxs
|
Emil Məmmədov
|
|
1.4
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin vəzifəsi
|
Energetika və ətraf mühit statistikası şöbəsinin müdiri
|
|
1.5
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin poçt ünvanı
|
AZ1136, Bakı şəhəri, İnşaatçılar prospekti
|
|
1.6
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin e-poçtu
|
emil.mammadov@stat.gov.az
|
|
1.7
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin telefon nömrəsi
|
+99412
377 10 70 (22-24)
|
|
1.8
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin faks nömrəsi
|
+99412 538 24 42
|
|
2
1
|
Metaməlumatların yenilənməsi
|
|
|
2.1
|
Metaməlumatların son təsdiq tarixi
|
29.11.2018
|
|
2.2
|
Metaməlumatların son yerləşdirilməsi tarixi
|
29.11.2018
|
|
2.3
|
Metaməlumatların son yenilənməsi tarixi
|
17.03.2026
|
|
3
1
|
Statistik təqdimat
|
|
|
3.1
|
Məlumatların izahı
|
Bu göstərici atmesferə atılan CO2 tullantılarının əlavə dəyər vahidinə düşən miqdarını xarakterizə edir. Göstərici CO2 emissiyalarının miqdarının ölkədə yaranmış əlavə dəyərə nisbəti şəklində hesablanır.
|
|
3.2
|
Təsnifat sistemi
|
İqtisadi Fəaliyyət Növləri üzrə Təsnifat və İnzibati-Ərazi Bölgüsü Təsnifatı
|
|
3.3
|
Əhatə edilən sektor
|
A, B, C, D, E, J, M, F, G, H, İ, O, S seksiyaları
|
|
3.4
|
Statistik anlayışlar və təriflər
|
İstilik effekti yaradan qazlar (İEYQ) Yer kürəsinə Günəşdən gələn istiliyin geri qayıtmasına mane olan aşağıdakı qazlardır: karbon qazı (CO2), metan (CH4), oksidləşmiş azot (azot bir oksid-N2O), hidroftorkarbonlar (HFCs), perftorkarbonlar (PFCs), kükürd heksaftor (SF6), azot triftor (NF3). İEYQ-ın əsas “funksiyası” atmosferdə toplanaraq Yerin əks etdirdiyi və onun nisbətən soyumasına səbəb ola biləcək infraqırmızı şüaların kosmosa yayılmasına, başqa sözlə, Günəşdən Yer kürəsinə gələn istiliyin geri qayıtmasına əngəl yaratmaqdır.
|
|
3.5
|
Statistik vahid
|
Hüquqi şəxslər
|
|
3.6
|
Statistik məcmu
|
Göstəricinin əhatə etdiyi baş məcmu ölkə üzrə stasionar mənbələrə malik olan, atmosfer havasını çirkləndirən bütün istehsal birlikləri, (kombinatları) müəssisə və təşkilatlar, eləcə də avtomobil nəqliyyatı vasitələridir.
|
|
3.7
|
İstinad zonası
|
Respublika, rayonlar, fəaliyyət növləri üzrə
|
|
3.8
|
Vaxt əhatəliyi
|
1990-ci ildən başlayaraq bütün illəri əhatə edir.
|
|
3.9
|
Baza dövrü
|
İqtisadi inkişaf və struktur dəyişilklikləri nəzərə alınaraq baza dövr dəyişdirilir. Sonuncu baza dövrü 2005-ci ildir
|
|
4
1
|
Ölçü vahidi
|
ton
|
|
5
1
|
Hesabat dövrü
|
illik
|
|
6
1
|
İnstitusional mandat
|
|
|
6.1
|
Hüquqi aktlar və digər razılaşmalar
|
BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyasının "Ekoloji göstəricilər və onlara əsaslanan qiymətləndirmə məruzələri"ndən istifadə olunur
|
|
6.2
|
Məlumatların təşkilatlararası bölgüsü
|
Məlumatın hesablanmasında yalnız Dövlət Statistika Komitəsi iştirak edir.
|
|
7
1
|
Məxfilik
|
|
|
7.1
|
Məxfilik siyasəti
|
“Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan
Respublikasının Qanununa (15-ci maddə) müvafiq olaraq, ilkin məlumatların
verilməsi qadağandır. https://e-qanun.az/framework/8882 Mikroməlumatlara giriş Dövlət
Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş
“Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların
verilməsi qaydaları”na əsasən tənzimlənir. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/micro_inf.pdf Dövlət Statistika Komitəsinin
19 fevral 2014-cü il tarixli 7/02s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Fərdi
məlumatlarla necə işləmək, onların məxfiliyini necə qorumaq lazımdır?” adlı təlimat
mövcuddur. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/personal_information.pdf İlkin (fərdi) məlumatların
konfidensiallığının qorunması Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin
məxfi statistik məlumatların qorunması sahəsində siyasəti sənədində öz əksini
tapmışdır. http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/mexfilik.pdf
|
|
7.2
|
Məxfi məlumatların işlənməsi
|
"Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq, ilkin məlumatlar məxfi hesab edilir və yalnız icmal rəsmi statistik materialların istehsalı və ya müstəsna hallarda statistik vahidin anonimliyini təmin edilməklə (tanınmasına imkan verən vasitələr ləğv edilməklə) elmi məqsədlər üçün istifadə edilə bilər.
|
|
8
1
|
Yayım (nəşr) siyasəti
|
|
|
8.1
|
Yayım (nəşr) təqvimi
|
Statistik məlumatların və mətbu məlumatların yayılmasına dair təsdiq olunmuş qrafik əsasında həyata keçirilir. Məlumat təhlili məruzə, press-reliz, bülleten və məcmuədə əks etdirilir.
|
|
8.2
|
Yayım təqviminə giriş
|
Yayım təqvimi Komitənin internet səhifəsində Elektron xidmətlər bölməsində yerləşdirilmişdir. Giriş bütün istifadəçilər üçün açıqdır və heç bir məhdudiyyət qoyulmur. (http://www.stat.gov.az/menu/4/publications/)
|
|
8.3
|
İstifadəçi girişi
|
Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi statistik məlumatların yayım siyasəti mövcuddur və 19.02.2014-cü il tarixli 8/02s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir. http://www.stat.gov.az/menu/6/dissemination_policy/DissPolicy_az_2014.pdf
|
|
9
1
|
Yayım tezliyi
|
İllik
|
|
10
1
|
Bərabər giriş və aydınlıq
|
|
|
10.1
|
Mətbu məlumat
|
Ətraf mühit statistikası üzrə məlumatlar həm kağız, həm də elektron versiyalar şəklində yayımlanır
|
|
10.2
|
Nəşrlər
|
"Azərbaycanda ətraf mühit" adlı məcmuədə nəşr olunur
|
|
10.3
|
Onlayn məlumat bazası
|
https://www.stat.gov.az/source/environment/
|
|
10.4
|
Mikroməlumatlara giriş
|
Mikroməlumatlara giriş qadağandır. Yalnız Dövlət Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş “Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların verilməsi qaydaları”na uyğun, ilkin məlumatlardan istifadə edilə bilər.
|
|
10.5
|
Digər
|
İstifadəçi sorğularının cavablandırılması, elektron sorğular da daxil edilməklə veb saytın "e-xidmətlər" bölməsi. http://www.azstat.org/xidmetler/st_melumat/
|
|
10.6
|
Metodologiya üzrə sənədlər
|
"Atmosfer havasının mühafizəsinə dair" 2-TG (hava) №-li hesabat formasının doldurulmasına dair göstəriş (http://www.stat.gov.az/menu/4/e-reports/az/07/007_.php)
|
|
10.7
|
Keyfiyyət üzrə sənədlər
|
Atmosfer havasına atılan çirkləndirici maddələr üzrə statistikaya dair keyfiyyət məruzəsi
|
|
11
1
|
Keyfiyyətin idarə olunması
|
|
|
11.1
|
Keyfiyyət təminatı
|
Dövlət
Statistika Komitəsində ISO 9001 beynəlxalq standartına uyğun olaraq keyfiyyətin
idarə edilməsi sistemi tətbiq edilir, 2013-cü ildə Dövlət Statistika Komitəsində
keyfiyyətin idarə edilməsi sisteminin kənar audit aparılmış və həmin ilin
avqust ayında ilk dəfə “Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması”
sahəsində ISO 9001:2008 beynəlxalq uyğunluq sertifikatı əldə edilmişdir. Beynəlxalq
standartda 2015-ci ildə baş vermiş dəyişiklikdən sonra keyfiyyətin idarə edilməsi
sisteminin bütün sənədləri ISO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə uyğun
olaraq yenidən hazırlanmışdır. 2017-ci ilin 09-10 mart tarixlərində aparılmış
sertifikatlaşdırma auditinin nəticələrinə əsasən Dövlət Statistika Komitəsinin
aparatı və KİS-in tətbiq edildiyi 13 yerli statistika orqanı, 2020-ci ilin
02-06 mart tarixlərində aparılmış təkrar sertifikatlaşdırma auditinin nəticələrinə
əsasən Dövlət Statistika Komitəsinin aparatı və KİS-in tətbiq edildiyi daha 17
yerli statistika orqanı, daha sonra 2023-cü ilin 13-17 fevral tarixlərində
aparılmış təkrar sertifikatlaşdırma auditinin nəticələrinə əsasən Dövlət
Statistika Komitəsinin aparatı və KİS-in tətbiq edildiyi 45 yerli statistika
orqanı “Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması” sahəsində ISO
9001:2015 beynəlxalq uyğunluq sertifikatına layiq görülmüşdür. http://stat.gov.az/menu/2/quality/az/sertifikat_ISO_9001_2015.pdf İldə 1 dəfədən az olmamaq şərti ilə aparatın
struktur bölmələrinin və yerli statistika orqanlarının əməkdaşları üçün KİS-ə
dair seminarlar təşkil olunur. 2010-cu və 2017-ci illərdə Avropa Statistika
Bürosu (Avrostat), BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyası (BMT AİK) və Avropa Azad
Ticarət Assosiasiyası (AATA) tərəfindən Azərbaycan Respublikası Milli
Statistika Sisteminin Qlobal Qiymətləndirilməsi keçirilmişdir. Ekspertlərin
tövsiyələrinə uyğun olaraq bu sahə üzrə təkmilləşdirilmə işləri həyata keçirilməkdədir.
|
|
11.2
|
Keyfiyyət qiymətləndirilməsi
|
Keyfiyyətin idarə olunması üzrə proseslər icra olunmaqdadır. 2017-ci ildən keyfiyyətin idarə olunması sistemində İSO 9001/2015 standartı tətbiq edilmişdir.
|
|
12
1
|
Aktuallıq
|
|
|
12.1
|
İstifadəçi tələbatları
|
Dövlət orqanları, elmi-tədqiqat mərkəzləri,tələbələr, vətəndaşlar əsas istifadəşilərdir. Bir çox mürəciətlərdə məlumatın elmi araşdırmalar, diplom işlərinin yazılması üçün istənildiyi bildirilir.
|
|
12.2
|
İstifadəçi məmnunluğu
|
İstifadəçilər www.stat.gov.az rəsmi sayt ünvanına girərək
"İstifadəçilərin statistik məlumatlarla təmin olunması barədə sorğu"
bölməsində statistikanın əsas sahələrindən istifadəyə dair suallara cavab
verirlər. Həmin onlayn sorğunun nəticələri ilə https://www.stat.gov.az/source/others/sorqu-yekun-2025-ARAYI%C5%9E.pdf linki vasitəsi ilə tanış
olmaq olar.
|
|
12.3
|
Dolğunluq
|
Məlumat tam dolğun əhatə olunur
|
|
13
1
|
Dəqiqlik və etibarlılıq
|
|
|
13.1
|
Ümumi dəqiqlik
|
Belə qiymətləndimə aparılmamışdır.
|
|
13.2
|
Seçmə xətası
|
Məlumat ümumi müşahidə nəticəsində əldə edildiyindən seçmə xətası mövcud deyil
|
|
13.3
|
Qeyri-seçmə xətası
|
Qeyri-seçmə xətasının aparılması
Dövlət Statistika Komitəsinin kollegiyasının 2019-cu il 30 oktyabr tarixli 9/3
nömrəli qərarı ilə təsdiq olunmuş “Hesabat məlumatlarında baş vermiş xətaların
təsnifləşdirilməsi və onların aradan qaldırılması qaydaları”na uyğun aparılır. https://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/00_5.pdf
|
|
14
1
|
Vaxtlı-vaxtında olma və tam vaxtında yerinə yetirmə
|
|
|
14.1
|
Vaxtlı-vaxtında olma
|
Hesabat dövrünün son günü ilə nəşr tarixi arasında 185 təqvim, 125 iş günü mövcuddur.
|
|
14.2
|
Tam vaxtında yerinə yetirmə
|
Məlumatların toplanması və yayılması “Statistik işlər proqramı”na uyğun həyata keçirilir. Yayım təqvimində və proqramda müəyyən olunmuş vaxtdan gecikmə halları müşahidə olunmamışdır.
|
|
15
1
|
Uyğunluq (əlaqələndirmə) və müqayisəlilik
|
|
|
15.1
|
Coğrafi müqayisəlilik
|
Digər ölkələrin müvafiq göstəriciləri ilə müqayisə edilə biləndir
|
|
15.2
|
Vaxt üzrə müqayisəlilik
|
Yekun məlumatlar 2015-ci ildən mövcuddur və dinamika sıralarında fasilələr olmamışdır.
|
|
15.3
|
Sahələrarası uyğunluq
|
Statistikanın digər sahələrinin məlumatları ilə əlaqəsi vardır: Milli hesablar və makroiqtisadi göstəricilər statistikası
|
|
15.4
|
Daxili uyğunluq
|
Atmosfer havasının mühafizəsini xarakterizə edən göstəricilər üzrə ilkin məlumatlarla dəqiqləşdirilmiş məlumatlar arasında cüzi fərqlər yarana bilər.
|
|
16
1
|
Xərc və yük
|
2-TG (hava)№-li illik rəsmi statistik hesabat forması üzrə məlumatların onlayn rejimində qəbulu müşahidə vahidlərinin və şöbənin əməkdaşlarının vaxtına qənaət etməsinə, vaxtında və keyfiyyətli məlumatlar əldə edilməsinə, müasir şəraitə uyğunlaşmaya imkan verir. Hesabat məlumatlarının kağız daşıyıcılarda qəbulundan imtina eyni zamanda şöbə əməkdaşlarına, eləcə də respondentlərə düşən yükün azalmasına şərait yaratmışdır.
|
|
17
1
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi
|
|
|
17.1
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti
|
Dövlət Statistika Komitəsinin 10.05.2016-cı il tarixli 60/t nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Əsas statistik göstəricilər üzrə məlumatlara yenidən baxılması reqlamenti” üzrə aparılır. Bu sənəd ictimaiyyət üçün açıqdır və Komitənin internet səhifəsində statistik nəşrlər bölməsində yerləşdirilmişdir. http://www.stat.gov.az/menu/6/information_regulations/reg_05_2016.pdf
|
|
17.2
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi təcrübəsi
|
Hesabat məlumatları dərhal yoxlanılır, səhvlər aşkar edildikdə düzəlişlər aparılır və bu barədə statistik vahidə icrası məcburi olan göstərişlər verilir
|
|
18
1
|
Statistik emal
|
|
|
18.1
|
İlkin məlumatlar
|
CO2- emissiyalarına dair məlumatlar isə ETSN tərəfindən təqdim olunur. Mənbə ETSN-dir.
|
|
18.2
|
Məlumatların toplanması dövriliyi
|
Məlumatlar illik dövriliklə toplanır
|
|
18.3
|
Məlumatların toplanması
|
Məlumatlar ETSN tərəfindən rəsmi məktubla təqdim edilir
|
|
18.4
|
Məlumatlara nəzarət
|
Məlumatların kompilyasiyası nəticələrinin monitorinqi və statistik nəticələrin keyfiyyətinin təmin edilməsi prosesi həyata keçirilir.
|
|
18.5
|
Məlumatların ümumiləşdirilməsi
|
Məlumatlarda redaktə xarakterli düzəlişlər aparılır. İşin xüsusiyyətinə əsaslanmaqla imputasiya aparılmır.
|
|
18.6
|
Düzəlişlər
|
|
|
19
1
|
Şərh
|
Əlavə şərh yoxdur.
|