|
Göstəricinin adı:
Biomüxtəliflik baxımından mühüm olan və qorunan dağ ərazilərinin xüsusi çəkisi
|
|
1
1
|
Əlaqə
|
|
|
1.1
|
Təşkilat
|
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
|
|
1.2
|
Təşkilatın məsul struktur bölməsi
|
Dayanıqlı inkişaf statistikası şöbəsi
|
|
1.3
|
Əlaqə üçün məsul şəxs
|
İlqar Vəliyev
|
|
1.4
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin vəzifəsi
|
Dayanıqlı inkişaf statistikası şöbəsinin müdiri
|
|
1.5
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin poçt ünvanı
|
AZ1136, Bakı şəhəri, İnşaatçılar prospekti
|
|
1.6
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin e-poçtu
|
ilgar.valiyev@stat.gov.az
|
|
1.7
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin telefon nömrəsi
|
+99412 538-21-39; +99412 377-10-70 (22-51)
|
|
1.8
|
Əlaqə üçün məsul şəxsin faks nömrəsi
|
+99412 538 24 42
|
|
2
1
|
Metaməlumatların yenilənməsi
|
|
|
2.1
|
Metaməlumatların son təsdiq tarixi
|
21.12.2022
|
|
2.2
|
Metaməlumatların son yerləşdirilməsi tarixi
|
21.12.2022
|
|
2.3
|
Metaməlumatların son yenilənməsi tarixi
|
03.06.2025
|
|
3
1
|
Statistik təqdimat
|
|
|
3.1
|
Məlumatların izahı
|
“Mühafizə olunan ərazilər arasında dağ biomüxtəlifliyi üçün mühüm olan sahələrin xüsusi çəkisi” göstəricisi təyin olunmuş mühafizə olunan ərazilərə daxil olan, dağ biomüxtəlifliyi üçün mühüm olan hər bir sahənin (biomüxtəlifliyin qlobal mövcudluğuna əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verən sahələr) orta faiz göstəricisində zamanla baş verən tendensiyaları göstərir
|
|
3.2
|
Təsnifat sistemi
|
Tələb olunmur
|
|
3.3
|
Əhatə edilən sektor
|
Mövcud deyil
|
|
3.4
|
Statistik anlayışlar və təriflər
|
“Təyin olunmuş” statusu mühafizə olunan əraziyə o zaman verilir ki, müvafiq orqan milli qanunvericiliyə və ya ümumi təcrübəyə (məs. sərəncam və s. verməklə) əsasən təyinedici sənədi rəsmi olaraq təsdiq edir. Mühafizə olunan ərazi kimi təyinolunma hər hansı başqa bir fəaliyyət (məs.hərbi) səbəbindən deyil, biomüxtəlifliyin qorunması məqsədilə təşkil olunmalıdır. Biomüxtəlifliyin qlobal mövcudluğuna əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verən ərazilər milli səviyyələrdə tətbiq olunan “Əsas biomüxtəliflik əraziləri”nin(İUCN 2016) müəyyənləşdirilməsi üçün qlobal standart meyarlara əsasən müəyyən olunur. Bu günə qədər bütün ölkələrdə bu standart meyarların iki variantı tətbiq olunub. Birincisi “Mühüm quş və biomüxtəliflik əraziləri”nin, yəni biomüxtəlifliyin qlobal mövcudluğuna əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verən sahələrin (quşlar barədə məlumatlardan istifadə edərək müəyyənləşdirilir) müəyyən edilməsi üçündür. Dünyanın bütün ölkələrində 12 000-dən yuxarı belə sahə müəyyən olunmuşdur (BirdLife International, 2014). İkincisi isə “Sıfır tükənmə üçün alyans” sahələrinin (Ricketts və digərləri 2005), yəni İUCN-un “Məhvolma təhlükəsi altında olan növlərin Qırmızı Kitabı”nda “Son həddə çatmış” və ya “Nəsli kəsilmə təhlükəsi olan” növ kimi qiymətləndirilmiş ən azı bir növün bütün populyasiyasını effektiv şəkildə saxlayan sahələrin müəyyənləşdirilməsi üçündür. Ümumilikdə, məməlilərin, quşların, suda və quruda yaşayanların, sürünənlərin, iynəyarpaqlıların və mərcan poliplərinin 920 növü üzrə 587 “Sıfır tükənmə üçün alyans” sahəsi müəyyən edilmişdir. Bu “Əsas biomüxtəliflik ərazirləri”nin müəyyənləşdirilməsi üçün, bu yanaşmaları və digər növlər və ekosistemlər üçün mühüm olan sahələrin müəyyənləşdirilməsi üzrə digər mexanizmləri birləşdirən qlobal standart İUCN (2016) tərəfindən təsdiq olunmuşdur.
|
|
3.5
|
Statistik vahid
|
Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi
|
|
3.6
|
Statistik məcmu
|
Göstəricinin əhatə etdiyi baş məcmu ölkə üzrə mövcud məlumatlar.
|
|
3.7
|
İstinad zonası
|
Respublika üzrə
|
|
3.8
|
Vaxt əhatəliyi
|
Məlumatlar 2015-ci ildən etibarən mövcuddur.
|
|
3.9
|
Baza dövrü
|
2015-ci ildən etibarən istənilən dövr baza dövrü kimi götürülə bilər.
|
|
4
1
|
Ölçü vahidi
|
Faiz
|
|
5
1
|
Hesabat dövrü
|
İllik
|
|
6
1
|
İnstitusional mandat
|
|
|
6.1
|
Hüquqi aktlar və digər razılaşmalar
|
Məlumatın toplanması üçün hüquqi sənəd “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur.
|
|
6.2
|
Məlumatların təşkilatlararası bölgüsü
|
Məlumatlar Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən toplanılır. Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən hesablanılır,
|
|
7
1
|
Məxfilik
|
|
|
7.1
|
Məxfilik siyasəti
|
“Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan
Respublikasının Qanununa (15-ci maddə) müvafiq olaraq, ilkin məlumatların
verilməsi qadağandır. http://www.stat.gov.az/menu/3/Legislation/law_az.pdf Mikroməlumatlara giriş Dövlət
Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş
“Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların
verilməsi qaydaları”na əsasən tənzimlənir. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/micro_inf.pdf Dövlət Statistika Komitəsinin 19
fevral 2014-cü il tarixli 7/02s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Fərdi məlumatlarla
necə işləmək, onların məxfiliyini necə qorumaq lazımdır?” adlı təlimat
mövcuddur. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/personal_information.pdf İlkin (fərdi) məlumatların
konfidensiallığının qorunması Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin
məxfi statistik məlumatların qorunması sahəsində siyasəti sənədində öz əksini
tapmışdır. http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/mexfilik.pdf
|
|
7.2
|
Məxfi məlumatların işlənməsi
|
"Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq, ilkin məlumatlar məxfi hesab edilir və yalnız icmal rəsmi statistik materialların istehsalı və ya müstəsna hallarda statistik vahidin anonimliyini təmin edilməklə (tanınmasına imkan verən vasitələr ləğv edilməklə) elmi məqsədlər üçün istifadə edilə bilər. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/personal_information.pdf
|
|
8
1
|
Yayım (nəşr) siyasəti
|
|
|
8.1
|
Yayım (nəşr) təqvimi
|
Statistik məlumatların və mətbu məlumatların yayılmasına dair təsdiq olunmuş qrafik əsasında həyata keçirilir. Məlumat məcmuədə əks etdirilir.
|
|
8.2
|
Yayım təqviminə giriş
|
Yayım təqvimi Komitənin internet səhifəsində Elektron xidmətlər bölməsində yerləşdirilmişdir. Giriş bütün istifadəçilər üçün açıqdır və heç bir məhdudiyyət qoyulmur. (http://www.stat.gov.az/menu/4/publications/)
|
|
8.3
|
İstifadəçi girişi
|
“Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq istifadəçilər statistika materiallarını məlumatların yayılmasına dair rəsmi statistika proqramında nəzərdə tutulmuş vahid qayda və hüquqi normalar çərçivəsində əldə edirlər. İstifadəçilərin statistik məlumatlarla təmin edilməsində məlumat daşıyıcılarının bütün mümkün formalarından, o cümlədən dövlət statistika orqanlarının xüsusi nəşrlərindən, kütləvi informasiya vasitələrindən və digər vasitələrdən istifadə edilir.
|
|
9
1
|
Yayım tezliyi
|
İllik
|
|
10
1
|
Bərabər giriş və aydınlıq
|
|
|
10.1
|
Mətbu məlumat
|
Həm kağız, həm də elektron versiya şəklində yayılır.
|
|
10.2
|
Nəşrlər
|
Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri statistik icmal
|
|
10.3
|
Onlayn məlumat bazası
|
sdg.azstat.gov.az
|
|
10.4
|
Mikroməlumatlara giriş
|
Mikroməlumatlara giriş qadağandır. Yalnız Dövlət Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş “Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların verilməsi qaydaları”na uyğun, ilkin məlumatlardan istifadə edilə bilər. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/micro_inf.pdf
|
|
10.5
|
Digər
|
İstifadəçi sorğularının cavablandırılması, elektron sorğular da daxil edilməklə veb saytın "e-xidmətlər" bölməsi. http://www.azstat.org/xidmetler/st_melumat/
|
|
10.6
|
Metodologiya üzrə sənədlər
|
https://unstats.un.org/sdgs/metadata/files/Metadata-15-04-01.pdf
|
|
10.7
|
Keyfiyyət üzrə sənədlər
|
Keyfiyyətə dair sənədlər: http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/
|
|
11
1
|
Keyfiyyətin idarə olunması
|
|
|
11.1
|
Keyfiyyət təminatı
|
Dövlət Statistika Komitəsində
ISO 9001 beynəlxalq standartına uyğun olaraq keyfiyyətin idarə edilməsi sistemi
tətbiq edilir, 2013-cü ildə Dövlət Statistika Komitəsində keyfiyyətin idarə
edilməsi sisteminin kənar audit aparılmış və həmin ilin avqust ayında ilk dəfə
“Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması” sahəsində ISO
9001:2008 beynəlxalq uyğunluq sertifikatı əldə edilmişdir. Beynəlxalq
standartda 2015-ci ildə baş vermiş dəyişiklikdən sonra keyfiyyətin idarə edilməsi
sisteminin bütün sənədləri ISO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə
uyğun olaraq yenidən hazırlanmışdır. 2017-ci ilin 09-10 mart tarixlərində
aparılmış sertifikatlaşdırma auditinin nəticələrinə əsasən Dövlət Statistika
Komitəsinin aparatı və KİS-in tətbiq edildiyi 13 yerli statistika orqanı,
2020-ci ilin 02-06 mart tarixlərində aparılmış təkrar sertifikatlaşdırma
auditinin nəticələrinə əsasən Dövlət Statistika Komitəsinin aparatı və KİS-in tətbiq
edildiyi daha 17 yerli statistika orqanı, daha sonra 2023-cü ilin 13-17 fevral
tarixlərində aparılmış təkrar sertifikatlaşdırma auditinin nəticələrinə əsasən
Dövlət Statistika Komitəsinin aparatı və KİS-in tətbiq edildiyi 45 yerli
statistika orqanı “Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması” sahəsində
ISO 9001:2015 beynəlxalq uyğunluq sertifikatına layiq görülmüşdür. http://stat.gov.az/menu/2/quality/az/sertifikat_ISO_9001_2015.pdf
|
|
11.2
|
Keyfiyyət qiymətləndirilməsi
|
Hər il təsdiq edilən “Audit
proqramı” əsasında aparatın şöbələrində və KİS-in tətbiq edildiyi yerli
statistika orqanlarında daxili auditlər həyata keçirilir. Auditlərin keçirilməsi
üçün audit qrupları təşkil olunur və hər bir struktur bölmə üçün fərdi audit
planı təsdiq olunur. Audit qrupu audit planına əsasən yoxlamanı həyata keçirir.
Dövlət Statistika Komitəsində keyfiyyət aspektlərinin daxili monitorinqi mərkəzləşdirilmiş
qaydada səlahiyyətli struktur bölmə (Keyfiyyətin idarə edilməsi və metaməlumatlar
şöbəsi) tərəfindən həyata keçirilir və aparılmış auditlərin yekunlarına dair hər
il “Rəhbərlik tərəfindən təhlil” sənədi hazırlanaraq rəhbərliyə təqdim olunur.
Audit qrupunun üzvləri (auditorlar) hər auditdən əvvəl baş auditor tərəfindən,
eləcə də ildə 1 dəfədən az olmamaq şərti ilə təşkil edilən seminarlar vasitəsilə
təlimatlandırılır. Dövlət Statistika Komitəsinin fəaliyyətinin “Keyfiyyəti idarəetmə
sistemləri. Tələblər” ISO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə cavab
verməsi ən güclü tərəflərdən biri hesab olunur. Elektron sənədləşməyə tam
keçilməməsi və paralel olaraq kağız sənəd dövriyyəsinin aparılması səbəbindən
iş yükünün artması, yeni standartların tələblərinə işçi heyətinin (əməkdaşların)
gec adaptasiyası ən zəif cəhətlər hesab olunur.
|
|
12
1
|
Aktuallıq
|
|
|
12.1
|
İstifadəçi tələbatları
|
İstifadəçi tələbatlarının əsas həcmini yuxarı və mərkəzi dövlət orqanlarından Prezident Adminstrasiyasının və Nazirlər Kabinetinin müfaviq şöbələri, Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsi və Milli Məclis Aparatının İqtisadi və sosial qanunvericilik şöbəsi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi və onun tabeçiliyindəki bir çox qurumlar, digər nazirliklər, bir sıra elmi-tədqiqat mərkəzləri, müxtəlif ali təhsil müəssisələrinin tələbələri və bu sahədə maraqlı olan vətəndaşlar əsas istifadəşilərdir.
|
|
12.2
|
İstifadəçi məmnunluğu
|
İstifadəçilər
www.stat.gov.az rəsmi sayt ünvanına girərək
"İstifadəçilərin statistik məlumatlarla təmin olunması barədə sorğu"
bölməsində statistikanın əsas sahələrindən istifadəyə dair suallara cavab
verirlər. Həmin onlayn sorğunun nəticələri" ilə https://www.stat.gov.az/source/others/sorqu-yekun-2024-ARAYI%C5%9E.pdf linki vasitəsi ilə tanış olmaq olar.
|
|
12.3
|
Dolğunluq
|
Tətbiq edilmir.
|
|
13
1
|
Dəqiqlik və etibarlılıq
|
|
|
13.1
|
Ümumi dəqiqlik
|
Belə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
|
|
13.2
|
Seçmə xətası
|
İnzibati məlumatlar əsasında bu göstərici hesablandığı üçün seçmə xətası hesablanmır.
|
|
13.3
|
Qeyri-seçmə xətası
|
Qeyri-seçmə xətasının
aparılması Dövlət Statistika Komitəsinin kollegiyasının 2019-cu il 30 oktyabr
tarixli 9/3 nömrəli qərarı ilə təsdiq olunmuş “Hesabat məlumatlarında baş
vermiş xətaların təsnifləşdirilməsi və onların aradan qaldırılması qaydaları”na
uyğun aparılır. https://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/00_5.pdf
|
|
14
1
|
Vaxtlı-vaxtında olma və tam vaxtında yerinə yetirmə
|
|
|
14.1
|
Vaxtlı-vaxtında olma
|
İllik tətbiq edilir
|
|
14.2
|
Tam vaxtında yerinə yetirmə
|
Məlumatların toplanması və yayılması “Statistik işlər proqramı”na uyğun həyata keçirilir. Yayım təqvimində və proqramda müəyyən olunmuş vaxtdan gecikmə halları müşahidə olunmamışdır.
|
|
15
1
|
Uyğunluq (əlaqələndirmə) və müqayisəlilik
|
|
|
15.1
|
Coğrafi müqayisəlilik
|
Müqayisə aparılmır.
|
|
15.2
|
Vaxt üzrə müqayisəlilik
|
Yekun məlumatlar 2015-ci ildən mövcuddur və dinamika sıralarında fasilələr olmamışdır.
|
|
15.3
|
Sahələrarası uyğunluq
|
Əlaqəli statistika yoxdur.
|
|
15.4
|
Daxili uyğunluq
|
Məlumatlarda uyğunsuzluq aşkar edilməmişdir.
|
|
16
1
|
Xərc və yük
|
Tətbiq edilmir
|
|
17
1
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi
|
|
|
17.1
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Dövlət Statistika Komitəsinin 10.05.2016-cıi il tarixli 60/t nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Əsas statistik göstəricilər üzrə məlumatlara yenidən baxılması reqlamenti” üzrə aparılır. http://www.stat.gov.az/menu/6/information_regulations/reg_05_2016.pdf
|
|
17.2
|
Məlumatların dəqiqləşdirilməsi təcrübəsi
|
Məlumatları dərhal yoxlanılır, səhvlər aşkar edildikdə bu barədə statistik vahidə icrası məcburi olan göstərişlər verilir.
|
|
18
1
|
Statistik emal
|
|
|
18.1
|
İlkin məlumatlar
|
İlkin məlumatlar Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərərəfindən təqdim edilir.
|
|
18.2
|
Məlumatların toplanması dövriliyi
|
İllik
|
|
18.3
|
Məlumatların toplanması
|
Məlumatlar Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən məktubla poçt vasitəsi ilə DSK-ya göndərilir
|
|
18.4
|
Məlumatlara nəzarət
|
Məlumatlar məlumat bazasına daxil edildikdən sonra daxil edilmiş məlumatlar şöbənin əmakdaşları tərəfindən yoxlanılır: Onlayn məlumat bazasının müşahidəsi zamanı uyğunsuzluqlar aşkarlanarsa məlumatı təqdim edən müvafiq nazirlik, komitə və ya baş idarə bu barədə məlumatlandırılır, müvafiq izahlar verilir və hesabat dövrü bitmədən müvafiq düzəlişlər edilir.
|
|
18.5
|
Məlumatların ümumiləşdirilməsi
|
Məlumatların ümumiləşdirilməsi aparılır.
|
|
18.6
|
Düzəlişlər
|
Düzəliş aparılmır.
|
|
19
1
|
Şərh
|
Əlavə şərh yoxdur.
|